بررسی وضعیت کنونی و توسعه مقاومت به علف‌کش‌ها در علف‌های هرز پهن‌برگ مزارع گندم: مطالعه موردی استان خوزستان
کد مقاله : 1123-THIWSC (R4)
نویسندگان
بهروز خلیل طهماسبی *1، اسکندر زند2، حمیدرضا ساسان فر ساسان فر2، جواد علی مرادی3، حسین ثابت زنگنه4
1مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران
2موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3دانش اموخته کارشناسی ارشد شناسایی و مبارزه با علف‌های هرز، دانشگاه بوعلی سینا همدان
4مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان صفی اباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خوزستان، ایران
چکیده مقاله
استان خوزستان به عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق در تأمین گندم مورد نیاز ایران، با چالش‌های متعددی در مدیریت علف‌های هرز مواجه است. استفاده مکرر از علف‌کش‌های به عنوان مهمترین روش کنترل علف‌های هرز بخصوص علف‌کش‌ها با مکانیسم اثر یکسان، منجر به ظهور و گسترش مقاومت در جمعیت‌های علف‌هرز شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی الگوهای مقاومت به علف‌کش در ۱۳۳ توده از شش گونه علف‌هرز پهن‌برگ غالب مزارع گندم این استان از جمله خردل وحشی (۳۴ توده)، پنیرک (۳۳ توده)، کنگر ابلق (۵۱ توده)، یونجه زرد هندی (۱۱ توده)، وایه (2 توده) و خاکشیر ( ۲ توده) در سال 1398انجام شد. نتایج نشان داد که مقاومت به علف‌کش‌های بازدارنده ALS به ترتیب در ۸۲%، ۶۰% و ۵۶% از جمعیت‌های خردل وحشی، پنیرک و کنگر ابلق مشاهده شد، در حالی که سه گونه دیگر کاملاً حساس بودند. همچنین در در پاسخ به علف‌کش بروموکسینیل + ام‌سی‌پی‌آ، %۵۱ از جمعیت‌های پنیرک و ۸% کنگر ابلق و نسبت به تو‌فور‌دی + ام‌سی‌پی‌آ، %۸ خردل وحشی و ۳۷% پنیرک مقاومت نشان دادند و سایر گونه ها نسبت به این دو علف‌کش در گروه حساس قرار گرفتند. تحلیل جامع الگوهای مقاومت نشان داد که تری بنورون متیل با ۵۶% بیشترین و توفوردی + ام‌سی‌پی‌آ با ۱۴% کمترین موارد مقاومت را به خود اختصاص داده‌اند. نتایج این مطالعه ضرورت اتخاذ راهبردهای مدیریتی یکپارچه شامل تناوب زراعی، تناوب شیمیایی علف‌کش‌ها و برنامه‌های آموزشی برای بهره‌برداران را در سیستم‌های کشت گندم نشان می‌دهد. تحقق این راهکارها مستلزم همکاری نزدیک بین مراکز تحقیقاتی، ترویجی و اجرایی است.
کلیدواژه ها
بازدارنده‌های ALS، مدیریت علف‌های هرز پهن برگ، کشاورزی پایدار
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر