پایش کارایی فتوسیستم II در سیب‌زمینی تحت تأثیر علف‌کش متری‌بوزین با استفاده از آنالیز فلورسانس کلروفیل a
کد مقاله : 1116-THIWSC (R1)
نویسندگان
الهام صمدی کلخوران *1، محمدتقی آل ابراهیم2
1استادیار پژوهشی بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران
2استاد علوم علف‌های‌هرز، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و فناوری کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده مقاله
علف‌کش‌ها به‌عنوان یکی از مؤثرترین، سریع‌ترین و اقتصادی‌ترین راهکارهای مدیریت علف‌های هرز می‌باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی پاسخ‌های فیزیولوژیکی گیاه سیب‌زمینی به دزهای مختلف علف‌کش متری‌بوزین انجام شد و از شاخص‌های فلورسانس کلروفیل a به‌عنوان ابزارهایی غیرمخرب، سریع و دقیق برای ارزیابی عملکرد فتوسنتزی استفاده شد. این آزمایش در شرایط گلخانه‌ای و در قالب طرح کاملاً تصادفی با هفت دز متری‌بوزین (625/15، 25/31، 5/62، 125، 250، 500 و 1000 گرم ماده مؤثره در هکتار) و سه تکرار اجرا گردید. در این تحقیق، سه پارامتر فیزیولوژیکی شامل حداکثر کارایی کوانتومی فتوسیستم II (Fv/Fm)، نسبت اتلاف انرژی گرمایی در گیرنده‌های فتوسیستم II (Fo/Fm) و شاخص فعالیت کمپلکس تجزیه‌کننده آب در سمت دهنده الکترون فتوسیستم II (Fv/Fo) در دو زمان چهار و هشت روز پس از اعمال تیمار اندازه‌گیری شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل لجستیک انجام گرفت. نتایج نشان داد که افزایش دز متری‌بوزین موجب کاهش معنی‌دار مقادیر Fv/Fm و Fv/Fo و افزایش نسبت Fo/Fm شد که این تغییرات بیانگر کاهش کارایی فتوسیستم II در گیاه سیب‌زمینی است. مقادیر ED₅₀ مربوط به پارامترهای فلورسانس در چهار روز پس از تیمار در بازه 13/57 تا 44/212 گرم ماده مؤثره در هکتار و در هشت روز پس از تیمار در محدوده 34/43 تا 85/137 گرم ماده مؤثره در هکتار قرار داشت. با توجه به اینکه Fv/Fm به‌عنوان شاخص اصلی سلامت و کارایی فتوسیستم II شناخته می‌شود، مقادیر ED₁₀ این پارامتر (18 و 20 گرم ماده مؤثره در هکتار) به‌عنوان دزهای مؤثر و ایمن برای کاربرد متری‌بوزین در شرایط مختلف کشاورزی و به‌منظور حفظ سلامت گیاه پیشنهاد می‌شود. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش کارایی بالای شاخص‌های فلورسانس کلروفیل a را در پایش سریع و دقیق وضعیت فیزیولوژیکی گیاه تأیید کرده و اطلاعات ارزشمندی در زمینه تعیین دز ایمن علف‌کش متری‌بوزین و پیشگیری از بروز اثرات فیتوتوکسیک آن در گیاه سیب‌زمینی فراهم می‌آورد.
کلیدواژه ها
پارامترهای فلورسانس کلروفیل a ، دز- پاسخ، سیب‌زمینی، متری‌بوزین
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر