| تعیین آستانه خسارت تاجخروس (Amaranthus retroflexus L.) بر رشد و عملکرد ریحان (Ocimum basilicum L.) در شرایط گلخانهای با استفاده از شاخصهای رقابت زیستی و تحلیل اثر-پاسخ |
| کد مقاله : 1073-THIWSC (R1) |
| نویسندگان |
|
مینا آقابابادستجردی1، علیرضا یوسفی *2 1دانشجوی دانشگاه زنجان 2استاد دانشگاه زنجان |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش با هدف بررسی اثرات رقابتی تاجخروس (Amaranthus retroflexus) بر ریحان (Ocimum basilicum) و تعیین آستانه خسارت آن در شرایط گلخانهای انجام شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج سطح تراکم تاجخروس (۰، ۲، ۴، ۸، ۱۶ و ۳۲ بوته در متر مربع) و سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که با افزایش تراکم تاجخروس، ارتفاع ریحان افزایش و در مقابل، تعداد شاخههای گلدهنده و عملکرد خشک کاهش یافت. شاخص رقابت زیستی (CR) برای تمامی صفات روند کاهشی داشت که نشاندهنده فشار رقابتی مستقیم است. در مقابل، شاخص مجموع تأثیر نسبی (RCI) برای عملکرد و شاخههای گلدهنده با افزایش تراکم، روند افزایشی را نشان داد؛ این امر بیانگر تشدید فشارهای تولیدمثلی تحت رقابت شدید بود. تحلیل نمودار اثر-پاسخ نیز کاهش تدریجی عملکرد خشک ریحان با افزایش تراکم را تأیید کرد. یافتهها حاکی از آن است که شاخه گلدهنده و عملکرد خشک، حساسترین صفات به حضور علفهرز بودند و میتوانند بهعنوان شاخصهای زیستی رقابت در آینده به کار روند. با توجه به افت زودهنگام در این صفات، آستانه خسارت اقتصادی ریحان برابر با تراکم ۲ بوته در متر مربع تاجخروس برآورد شد. مداخله در این مرحله (از طریق وجین یا کنترل زودهنگام) میتواند از کاهش عملکرد جلوگیری کرده و راهکاری مؤثر برای مدیریت پایدار علف هرز تاج خروس در کشت ریحان فراهم آورد. |
| کلیدواژه ها |
| تراکم بحرانی، عملکرد خشک، نمودار پراکندگی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
